içinde

Uzm. Dr. Rıfat Bozkuş

Uzman Dr. Rıfat Bozkuş;

Bağışıklığı güçlendirmek için en önemli konulardan biri sağlıklı, doğal ve dengeli beslenmektir. Günümüzde gittikçe artan fast food tarzı beslenme ve hazır paketli gıdalardan uzak durmak gerekir.

BAĞIŞIKLIK VE GLUTATYON

Uzman Dr. Rıfat BOZKUŞ ‘u tanıyalım

-Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinden 2005 yılında dönem derecesiyle mezun olarak Tıp Doktoru unvanı aldım. 2005 yılında girdiğim ilk uzmanlık sınavında iç hastalıkları ihtisasını kazandım. Ankara Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde ihtisasımı tamamlayarak İç Hastalıkları Uzmanı unvanını aldım. Özellikle sağlıklı beslenme, obezite, diyabet, hipertansiyon ve diyet konularında yoğunlaşmakla beraber tüm dahili ve metabolik hastalıklarla ilgili hasta kabulü yapmaktayım. Ankara Özel Lokman Hekim Akay Hastanesi’nde çalışmaktayım.

Bağışıklık sistemi nedir? Önemi nedir?

-Bağışıklık sistemi, vücudumuza dışardan gelen mikroorganizmalara ve toksinlere karşı bizi koruyan savunma sistemimizdir. Bağışıklık sistemi ayrıca başta kanser olmak üzere hücrelerimizde yolunda gitmeyen durumlarda vücudumuzu koruyan mekanizmadır. Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda kanser oluşumu, enfeksiyonlara yatkınlık ve toksinlere karşı koyamayız bunların sonucunda da hayati riskler ortaya çıkar. Güçlü bir bağışıklık sistemi yaşamın olmazsa olmazıdır.

Herkes aynı güçte bağışıklık sistemi ile mi doğar?

-Bağışıklık sistemi bireyden bireye farklılık gösterir. En başta bağışıklık sistemini etkileyen en önemli etken kişinin genetik mirasıdır. Bağışıklığı etkileyen diğer etkenler ise gebelik sırasında annenin beslenmesi, yaşadığı stresler, doğum şekli (örneğin bu konuda normal doğum önerilmekte), anne sütü, doğumdan itibaren beslenme, geçirilen enfeksiyonlar, ilaçlar, yaşanılan coğrafya, stres, travma, uyku, alkol, sigara ve egzersiz bunların başında sayılmaktadır.

Bağışıklık sisteminin zayıfladığını nasıl anlarız

-Bağışıklık sisteminin güçlü veya zayıf olduğunu gösteren bir test yok ancak bu konuda kişide gözlemlenen bazı durumlar bize yol gösterir. Bağışıklık sisteminin zayıfladığını; sık enfeksiyon geçirmek, geçirilen enfeksiyonların ağır ve uzun sürede geçirilmesi ile anlayabilmekteyiz. Bağışıklık sistemi ile ilgili  hastalıklara sahip olanlar, diyabet, organ yetmezliği olan kişiler, dalağı alınan kişiler, kanser hastaları, bağışıklığı baskılayan ilaç kullanan kişiler, alkol kullanımı, sigara içiciliği, otoimmün hastalığı olanlar, romatizmal hastalığı olanlar  ve sürekli yorgunluk çeken kişilerde bağışıklık genel olarak daha zayıf olmaktadır.

Bağışıklık ve koronavirüs pandemisi arasında ilişki var mıdır?

-Bağışıklık sistemi ile koronavirüs pandemisi birebir ilişkilidir zira mevut durumda biliyoruz ki; koronavirüse karşı tam etkili bir ilaç veya aşı elimizde yok. Bu durumda virüsü kapmamak için gerekli önlemleri almak ve bağışıklık sistemini güçlendirmek pandemide büyük önem arz etmektedir. Koronavirüse yakalanan kişilerde hastalığı ağır geçirenler ve ölüm sıklığına bakılacak olursa bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde hastalığın daha ağır ve ölümcül seyrettiği görülmektedir. Bağışıklık sistemi güçlü olan kişilerde ise koronavirüs daha hafif seyretmektedir.

Bağışıklık sistemini nasıl güçlendirebiliriz?

-Bağışıklık sistemi, bahsettiğimiz gibi birçok etkenden etkilenmektedir. Bağışıklığı güçlendirmek için en önemli konulardan biri sağlıklı, doğal ve dengeli beslenmektir. Et ve kemik suyu, balık mutlaka beslenmede tercih edilmelidir. soğan, sarımsak, lahana, brokoli başta olmak üzere sülfür içeren gıdalar bol tüketilmeli bu gıdalar vücudumuzun ana antioksidanı olan glutatyonu artırarak bağışıklığımızı güçlendirir.  Ayrıca yeşil, mor ve kırmızı renkli meyve sebzeler, pre ve probiyotik gıdalar sofralardan eksik edilmemelidir. Günümüzde gittikçe artan fast food tarzı beslenme ve hazır paketli gıdalardan uzak durmak gerekir. Sıvı tercihi olarak yeterli su içmenin yanında alkol ve asitli gazlı içeceklerden kaçınılmalıdır.  Sigara ve tütün ürünleri kullanılmamalıdır. Yeterli ve düzenli uykunun yanında mutlaka düzenli egzersiz yapılmalıdır. Stres günümüzde şehir yaşamının maalesef normali haline gelmiştir. Bağışıklık sisteminin düşmanlarından biride strestir. Stres mutlaka azaltılmalıdır. Kronik hastalığı olanlar ve ilaç kullanan kişiler mutlaka doktorlarına muayene olarak gerekli tedavilerini aksatmamalıdır.

Bağışıklık sistemini güçlendirici gıda takviyeleri ve tedaviler konusunda ne düşünüyorsunuz?

-Bağışıklığı sistemini güçlendirmek için öncelikle yapılması gereken, doktora muayene olarak gerekli tetkiklerin yapılmasıdır. Bağışıklık sistemi ile ilgili birçok ürün eczaneler, marketler, aktarlar ve hatta internette satılmaktadır. Bu ürünlerin gelişigüzel kullanımı bağışıklığa yarar getireceği yerde ciddi zararlar verebilir. Bu ürünlerin hangisinin sizin için faydalı olacağını komşunuz, arkadaşınız veya satan kişi bilemez bu konuda mutlaka doktorunuza başvurarak onun önerisine göre ilaç veya takviye gıda kullanmalısınız. Bazı gıda takviyesi ve ilaçların uzman önerisi dışında kullanımı ciddi yan etkilere de sebep olabilmektedir. Bağışıklık güçlendirmek için yapılmış çalışmalarda etkinliği gösterilen en önemli takviyeler c vitamini, d vitamini ve glutatyon tedavisidir.

Kış gelirken pandemi sürecini de eklersek bağışıklığı güçlendirmek için neler önerirsiniz?

-Bu yıl kış mevsiminde bağışıklık sistemini güçlendirmek pandemi nedeniyle daha da önemli hale gelmiş durumda. Geçen yıllara oranla birçok kişi bu konu ile ilgili sorular sormakta. Günümüzde özellikle koronavirüsü de düşünürsek bağışıklığı güçlendirmek için önerilen iki vitamin C ve D vitaminleridir. Yapılan klinik çalışmalarla C ve D vitamini takviyeleri enfeksiyonlara yakalanmayı ve hasta olursak hastalığın hafif atılmasında çok faydalı olduğu görülmüştür. Bu vitaminlerin kullanımı mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ayrıca klinik çalışmalarla gösterildi ki vücudumuzun ana antioksidanı olan ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde çok etkin rol alan glutatyon, enfeksiyonlar açısından çok önem arz etmektedir. Glutatyon takviyesinin  enfeksiyonlara yakalanmayı azaltıcı ve  yakalanan enfeksiyonların hafif atlatılmasında çok başarılı olduğu ortaya kondu. Glutatyon vücudumuzda üretilmekte ancak;  yaş, stres, sigara, alkol, yanlış beslenme, kronik hastalıklar, romatizmal hastalıklar, otoimmün hastalıklar, hava kirliliği, kanser, ilaçlar, enfeksiyonlar, travma ve radyasyonla vücudumuzda azalmaktadır.  Günümüzde saydığımız etkenlerin birçoğu kişide mevcut olduğu için kış gelmeden glutatyon takviyesi almak bağışıklık sistemini güçlendirmek için büyük önem arz etmektedir. Glutatyon kapsül ve tablet formları yararsız olup en etkili tedavi yolu damardan serum şeklinde yapılan uygulamalardır. Ayrıca damar yolu sorunu olan kişilerde dilaltı sprey formu önerilmektedir. Glutatyon sadece bağışıklık sistemini güçlendirmiyor aynı zamanda ağır metal detoksu yaparken nedeni belli olmayan kronik yorgunluk için faydalıdır. Öte yandan otoimmün ve romatizmal hastalıklarda faydalar görülmüş ve bu hastalıklarda kullanılmaktadır. Glutatyonun ayrıca insülin direnci, karaciğer yağlanması ve diyabette şeker regülasyonunda faydaları gösterilmiştir. Kanserden korunma adına kullanılırken ayrıca kanserli hastalarda tedaviye yardımcı faydalarından yararlanılmaktadır. Glutatyon sigara ve alkolün etkilerini azaltmanın yanında cilt sağlığı adına çok faydalıdır. Glutatyon tedavisinin mutlaka doktor kontrolü ve takibinde yapılması gerekmektedir.