Mühendisliğin Cinsiyeti Yoktur!
Jeoloji mühendisliği alanında elde ettiği başarılarla adından sıkça söz ettiren Arzu Er, bugün Çakıl Müşavirlik Mühendislik’inkurucu ortağı ve müdürü olarak sektörde güçlü bir vizyonun temsilcisi. Bilim, teknik bilgi ve liderlik duruşunu aynı potada buluşturan Er, hem mühendislikte hem girişimcilikte kadınlara ilham veren bir başarı öyküsüne imza atıyor. Erkek egemen bir alanda cesaretiyle fark yaratan Arzu Er, kariyer yolculuğunu ve Çakıl Müşavirlik’in sürdürülebilir geleceğe uzanan vizyonunu Ankara Life Dergisinepaylaştı. İyi okumalar dileriz.
Röportaj: Hatice Şeyma Basut
Arzu Hanım, Jeoloji mühendisliği alanında uzmanlaşarak kariyerinizi inşa ettiniz ve bugün Çakıl Müşavirlik Mühendislik’in kurucu ortağı ve müdürü olarak sektörde önemli bir rol üstleniyorsunuz. Bu yolculuk nasıl başladı ve sizi bugünkü noktaya taşıyan en önemli kırılma anları nelerdi?
2005 yılında üniversiteden mezun olduğumda, birçok yeni mezun gibi ben de kendi gücümün ve potansiyelimin farkında değildim. Ancak çalıştığım firmalar, birlikte görev yaptığım insanlar ve özellikle ilk iş yerim ile ilk patronum, içimde var olan ama henüz keşfetmediğim bu gücü ortaya çıkarmamda büyük rol oynadı. Mühendis olarak başladığım firmadan proje müdürü olarak ayrıldım ve orada edindiğim en önemli ders, “yapamayacağım ya da çözemeyeceğim hiçbir konu yoktur” mottosu oldu. İlk iş deneyimimden sonra farklı firmalarda da çalışarak hem teknik hem de yönetsel anlamda kendimi geliştirme fırsatı buldum. Bu deneyimler, meslek hayatımdaki başarıların temelini oluşturdu. 2017 yılına geldiğimizde artık kendi şirketimi kurmanın zamanı geldiğini hissettim. Özel sektörde elde ettiğim başarıların bir sonraki adımı, kendi firmamızı hayata geçirmek olmalıydı. Bu düşünceyle, çalışma arkadaşım Murat Karakuş ile birlikte Ekim ayında Çakıl Müşavirlik’i kurduk. O günden bu yana her yıl üzerine yeni değerler ekleyerek firmamızı büyütmeye ve sektörde daha güçlü bir yer edinmeye devam ediyoruz.
Çakıl Müşavirlik olarak, özellikle su yapıları, taşkın koruma ve karayolu projelerinde sunduğunuz jeolojik-jeoteknik hizmetlerle öne çıkıyorsunuz. Şirketinizin bu alandaki fark yaratan yaklaşımını ve temel hizmet vizyonunu nasıl tanımlarsınız?
Çakıl Müşavirlik olarak; teknik, bilimsel ve ekonomik ilkelerden taviz vermeden, dürüstlük temelinde hareket ediyoruz. Yılların kazandırdığı tecrübe, özgüven ve güçlü iletişim becerilerimizle her yeni projede farklı bir bakış açısı geliştirerek birçok başarılı çalışmaya imza atıyoruz. Bizim için kaliteden ödün vermemek ve zamanı en verimli şekilde kullanmak, sadece şirketimizin değil, mühendislik mesleğine adım attığımız ilk günden itibaren benimsediğimiz en önemli prensiplerden biridir.
Erkek egemen bir sektörde kadın mühendis ve girişimci olarak yer almak hiç kuşkusuz ayrı bir mücadele gerektiriyor. Bu noktada, sizi motive eden unsurlar ve kadınlara ilham olabilecek deneyimleriniz neler oldu?
Jeoloji mühendisliği, çoğunlukla erkek egemen bir meslek alanı olduğu için kariyerim boyunca sık sık “Arzu Hanım, neden başka bir meslek seçmediniz?” sorusuyla karşılaştım ve hâlâ da karşılaşıyorum. Bu soruya her zaman aynı cevabı verdim: “Mühendisliğin bir cinsiyeti olduğunu sizden duydum.” Elbette bu sektörde var olmak ve ilerlemek kolay olmadı. Erkek meslektaşlarım bir adım atarken benim bazen on adım atmam gerekti; ancak hiçbir zaman vazgeçmedim. Çünkü mesleğimi gerçekten seviyorum ve ülkeme katkı sağladığım her projede biraz daha motive oluyorum. Jeoloji mühendisliğinin en güzel yanı, her gün yeni bir şey öğrenmeye ve kendini geliştirmeye açık bir bilim dalı olması. Her yeni bilgi, hem bana hem de ülkeme değer kattığı için bu süreç benim için en büyük motivasyon kaynağı oldu.Kadın meslektaşlarıma ve erkek egemen alanlarda çalışan tüm kadınlara en önemli tavsiyem; kendi güçlerinin farkında olmaları, kendilerine güvenmeleri ve olumsuz söylemleri kulak arkası ederek yollarına kararlılıkla devam etmeleridir. Başarının en önemli anahtarı, inandığınız yolda cesaretle yürümektir.
Gelişen teknoloji ve sürdürülebilirlik kavramları, mühendislik disiplinlerinde yeni yaklaşımları beraberinde getiriyor. Sizce jeoloji ve jeoteknik hizmetlerde bu dönüşüm nasıl yaşanıyor ve Çakıl Müşavirlik bu dönüşüme nasıl ayak uyduruyor?
Günümüzde mühendislik hizmetleri artık yalnızca sahada ölçüm yapmak veya proje çizmekle sınırlı değil; veri yönetimi, modelleme, risk analizi ve çevresel etki değerlendirmesi gibi çok boyutlu süreçleri de kapsayan bir yapıya evriliyor. Klasik jeoteknik yaklaşımların yerini, yapay zekâ destekli zemin analizleri, 3B jeolojik modelleme sistemleri, uzaktan algılama teknolojileri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı karar destek platformları alıyor. Böylece sahadan elde edilen veriler yalnızca depolanmakla kalmıyor, aynı zamanda geleceğe yönelik öngörüler ve optimizasyon çalışmaları için etkin biçimde analiz ediliyor. Bu dönüşüm sayesinde Çakıl Müşavirlik, klasik danışmanlık anlayışının ötesine geçerek bilimsel veriyi teknolojiyle buluşturan, çevresel sürdürülebilirliği merkezine alan bir mühendislik ekosistemi oluşturmayı başardı. Bizim için teknoloji, yalnızca verimliliği artıran bir araç değil; aynı zamanda doğaya saygılı, uzun ömürlü ve güvenli mühendislik çözümleri üretmenin en etkili yoludur.
Girişimci bir mühendis olarak, sahada karşılaştığınız zorlukları yönetme biçiminiz ve kriz anlarında sergilediğiniz liderlik tarzı şirket kültürünüzü nasıl şekillendiriyor?
Girişimci bir mühendis olarak sahada karşılaştığım zorlukları yalnızca teknik problemler olarak değil, aynı zamanda gelişim fırsatları olarak görürüm. Yerinde karar verebilme, analitik düşünme ve ekip içi dayanışmayı ön planda tutan bir yaklaşım benimsiyorum. Kriz anlarında liderlik tarzım; soğukkanlılığı korumak, durumu hızla analiz ederek öncelikleri belirlemek, disiplinli davranmak ve ekibe güven vermek üzerine kuruludur. Jeoloji mühendisliğinde, özellikle sahada; sondaj, zemin etüdü ya da hidrojeolojik gözlem çalışmaları gibi beklenmedik durumlarla karşılaşmak kaçınılmazdır. Ani yeraltı suyu girişleri, zemin özelliklerindeki farklılıklar, ekipman arızaları veya olumsuz hava koşulları gibi durumlarda, teknik bilgi kadar insan yönetimi, etkili iletişim ve esneklik de büyük önem taşır. Ekibime her zaman “çözüm odaklı düşünme” ve “sahada öğrenme” kültürünü benimsetmeye çalışırım. Bu anlayış, doğrudan şirket kültürümüzü de şekillendiriyor. Bizim için başarı, yalnızca projeyi tamamlamak değil; her yeni zorlukla birlikte daha dayanıklı, yenilikçi ve öğrenen bir ekip haline gelmektir. Sahada karşılaştığımız her kriz, bize yeni bir çözüm, farklı bir yöntem veya daha güçlü bir koordinasyon biçimi öğretir. Dolayısıyla liderlik anlayışım; katılımcı, şeffaf ve sürekli öğrenmeye açık bir yaklaşımı temel alır ve bu da Çakıl Müşavirlik’in kültürünün özünü oluşturur.
Geleceğe dair hem bireysel hem de kurumsal anlamda hedefleriniz neler? Çakıl Müşavirlik’i önümüzdeki 5-10 yıl içinde nasıl bir konumda görmek istiyorsunuz?
Üniversiteden mezun olduğum günden bu yana, öğrenmekten ve kendime yeni değerler katmaktan hiç vazgeçmedim. Bu yıl tamamlayacağım, “havza ölçekli yeraltısuyu kalitesi ve yangınların yüzey ve yeraltısularına etkisi” konulu doktora çalışmam da bu sürekli öğrenme yolculuğumun bir parçası. Özellikle iklim değişikliği ve su kaynaklarının yönetimi gibi alanlarda uzmanlaşarak, çözüm odaklı bir mühendis olarak ülkemize ve bilime katkı sağlamaya devam etmek istiyorum. Kurumsal anlamda ise hedefimiz, Çakıl Müşavirlik’i hem Türkiye’de hem de uluslararası ölçekte tanınan, güvenilir bir mühendislik ve danışmanlık markası haline getirmek. Önümüzdeki 10 yıl içinde şirketimizi yalnızca proje yürüten bir teknik ekip olmaktan çıkararak; bilgi üreten, saha verilerini analiz eden, sürdürülebilir mühendislik politikaları geliştiren ve genç mühendislere mentorluk sağlayan bir yapıya dönüştürmeyi amaçlıyoruz. Gelecekte Çakıl Müşavirlik’in sadece teknik yeterliliğiyle değil; etik değerlere bağlılığı, sürdürülebilir yaklaşımı ve mühendislikte örnek teşkil eden liderlik kültürüyle anılan bir marka olmasını en büyük hedefimiz olarak görüyorum.
