Bizim Bedenimiz, Bizim Kararımız!

Röportaj: Şeyma Basut

Kadınların kendilerine çizilen sınırları reddettiği, kendi hikâyelerini cesaretle yazdığı bir moda anlayışı… Rébellion’un kurucusu ve Creative Director’ü Eda Geylan, Ankara Life Dergisi’ne verdiği röportajda modayı bir ifade alanının ötesine taşıyarak özgürlüğün, dayanışmanın ve kadın gücünün simgesine dönüştürüyor. Erkek terziliğinin kodlarını yeniden yorumlayan tasarımlarından kadın emeğini görünür kılma hedeflerine uzanan bu yolculukta Geylan, kendi alanını sahiplenen kadınların hikâyesini anlatıyor. İyi okumalar dileriz.

Rébellion, Fransızca’da “isyan” anlamına geliyor. Moda gibi estetiğin ve imajın belirleyici olduğu bir alanda bu kavramı marka kimliğinizin merkezine yerleştirmek nasıl bir düşünceden doğdu? Rébellion neye karşı çıkıyor?

Rébellion, benim için en başından beri bir isimden çok, bir duruşu ifade ediyordu. Kadınların nasıl görünmesi, nasıl davranması ve ne kadar iddialı olması gerektiğine dair oldukça katı toplumsal kurallar var. Her kadın, bu kuralların dayattığı sınırlar nedeniyle hayatının bir noktasında ya da belki de tüm hayatı boyunca mücadele etmek zorunda kalıyor. Rébellion’un isyanı, birilerine karşı olmaktan ziyade, başkalarının çizdiği sınırları kabul etmemekle ilgili.

“Designed for women who take up space” ifadesi, Rébellion’un tasarım felsefesini özetliyor. Kadınların daha az görünür olmaya teşvik edildiği bir dünyada, kendi alanını sahiplenmek sizin için ne anlama geliyor? Moda bu dönüşümün neresinde duruyor?

Tarih boyunca belirli duygular belirli cinsiyetlerle özdeşleştirildi. Kadının öfkesi ise çoğu zaman meşru görülmedi. Bir erkek öfkelendiğinde kararlı ve güçlü olarak değerlendirilirken, aynı duyguyu yaşayan bir kadın kolayca hırçın ya da zor biri olarak etiketlenebiliyor. Oysa öfkelenmek, itiraz etmek ve sınır çizmek de insan olmanın bir parçası. Rébellion ve bu slogan, tam da bu kalıplara itiraz olarak doğdu. Kadının yalnızca kabul gören, güzel bulunan ya da uyum sağlayan yönüyle var olmasını istemiyoruz; bu dayatmaya başkaldırıyoruz. Çünkü bizim için yer kaplamak, yalnızca bir şeye karşı çıkmak değil, bir kadının kendisi olabilmek için kendinden vazgeçmek zorunda kalmadığı bir alan yaratmak demek.

Takım elbise, tarih boyunca otoritenin ve erkek egemen gücün sembollerinden biri oldu. Rita Suit gibi tasarımlarınızda bu mirası kadın bedeni üzerinden yeniden yorumluyorsunuz. Erkek terziliğinin kodlarını dönüştürürken nasıl bir tasarım dili kuruyorsunuz?

Terzilikte beni en çok heyecanlandıran unsurlardan biri, bir giysinin bedende yarattığı mimari. Omuz, bel, oranlar ve kesim bir araya geldiğinde ortaya yalnızca bir kıyafet değil, güçlü bir silüet çıkıyor. Erkek takım elbiselerinde kullanılan kumaşlarda, özellikle yün gibi doğal içeriklere ve kaliteli materyallere sıkça rastlıyoruz. Rébellion’da biz de bu kumaşları kadın tasarımlarımızda kullanıyoruz. Buradaki amacım, erkeklere ait olduğu düşünülen bir görünümü alıp kadınlara uyarlamak değil. Çünkü hiçbir kumaşın, kesimin ya da silüetin bir cinsiyeti olduğuna inanmıyorum. Tasarım anlayışımın özü, var olan kodları alıp kendi hikâyemizi yeniden yazmak.

Moda, kadınlara uzun süre başkalarının bakışına göre şekillenen güzellik idealleri sundu. Rébellion ise kadını kendi ifadesinin merkezine yerleştiriyor. Bir kadının beğenilmek için değil, kendini ifade etmek adına giyinmesi sizin için neden önemli?

Beğenilmek elbette hepimizin hayatında bir yere sahip ve buna ihtiyaç duyabiliriz. Ancak bir kadının kendini iyi hissetmek için başkaları tarafından beğenilmek ya da onaylanmak zorunda olması bambaşka bir mesele. Çünkü bir kadının giydiği kıyafetin değerini, başkalarının ona nasıl baktığı belirlememeli. Bir kadın bir kıyafeti kendini güçlü, özgür, iddialı ya da yalnızca kendisi gibi hissettiği için seçebilir. Rébellion ile amacım, kadınlara nasıl görünmeleri gerektiğini söylemek değil; kendi bedenleri ve kendi seçimleri üzerinde söz sahibi olabilecekleri bir alan yaratmak. Bizim bedenimiz, bizim kararımız.

Ann Lowe gibi, yeteneklerine rağmen moda tarihinde yeterince görünür olamamış kadınların hikâyelerine yer veriyorsunuz. Bu isimleri yeniden gündeme taşımak Rébellion için neden önemli? Sizce moda endüstrisinde bugün hâlâ kimin emeği yeterince görünür değil?

Ann Lowe gibi isimlerin hikâyelerini önemli buluyorum çünkü moda tarihi bize çoğu zaman belirli isimler üzerinden anlatılıyor. Oysa bu tasarımların arkasında emeğiyle ve yeteneğiyle fark yaratan, ancak yalnızca kadın olduğu, ten rengi ya da doğru çevrelerde yer almaması nedeniyle hak ettiği görünürlüğü kazanamayan pek çok insan var. Ann Lowe’un Jacqueline Kennedy’nin gelinliğini tasarlamasına rağmen uzun yıllar moda tarihinde yeterince tanınmaması, bunun son derece çarpıcı bir örneği. Bir tasarımın arkasındaki el işçiliği, kalıp bilgisi, kumaş seçimi ve üretim emeği çoğu zaman görünmez kalıyor. Çünkü moda tarihini daha adil anlatabilmek için yalnızca kimin anlatıldığını değil, kimin unutulduğunu da sorgulamamız gerekiyor.

Sisterhood Dress ve “Asi kadının üniforması” mesajı, kadınlar arasındaki dayanışma fikrini gündeme getiriyor. Kadınların yıllarca birbirleriyle kıyaslandığı bir dünyada, moda rekabet yerine nasıl bir ortaklık ve aidiyet duygusu yaratabilir?

Bence kadınlar yıllarca birbirleriyle kıyaslanarak büyütüldü. Kim daha güzel, kim daha zayıf, kim daha başarılı… Oysa başka bir kadının başarısı bizim başarısızlığımız değil; onun varlığı da bizim varlığımızdan hiçbir şey eksiltmiyor. “Kadın kadının kurdudur” deyişi, kadınların bir araya geldiklerinde ortaya koyabilecekleri güçten korkan sistemin bir manipülasyonu. Sisterhood Dress’i tasarlarken tam da bu düşünceden yola çıktım. Siyah, zamansız bir elbise. Bir anlamda hepimize ait bir üniforma. Hepimiz aynı elbiseyi giyebiliriz ama hiçbirimiz aynı görünmek zorunda değiliz. Çünkü kız kardeşlik, birbirimize benzemek ya da her konuda aynı düşünmek değil; birbirimizin farklılıklarına alan açmak, başarısını kıskanmak yerine kutlamak, haksızlığa uğradığında yanında durmak ve başka bir kadının varlığını kendimize tehdit olarak görmemek demek. Rébellion’un “Asi kadının üniforması” söylemi de benim için tam olarak bunu ifade ediyor. Çünkü kadın kadının kurdu değil, yurdudur.

Lüks moda ile feminizm zaman zaman birbiriyle çelişen kavramlar olarak değerlendiriliyor. Rébellion bu iki alanı nasıl bir araya getiriyor? Sizin için lüks; işçilik, zamansızlık ve kaliteyle mi, yoksa kadının giydiği parçayla kurduğu ilişkiyle mi anlam kazanıyor?

Benim için lüks; tasarımın düşünülmüş olması, işçiliğin niteliği, malzemenin seçimi, kalıbın başarısı ve bir parçanın zaman içinde değerini koruyabilmesiyle ilgili. Feminizmle çeliştiğini de düşünmüyorum. Rébellion’da bu iki yaklaşım, kadını tasarımın merkezine yerleştirme noktasında buluşuyor. İstediğim, bir parçanın yalnızca güzel bulunması değil, onu giyen kadınla gerçek bir bağ kurması ve gardırobunda uzun yıllar yerini koruması.

Kendine hâlâ ne kadar görünür olabileceğini ya da bulunduğu yerde ne kadar yer kaplayabileceğini soran bir kadına, Rébellion’un bütün ruhunu yansıtan tek bir cümle söyleyecek olsanız, bu ne olurdu?

Kız kardeşlerimizin açtığı yolda yürümeye devam et. Çünkü o yol, seni sen yapan yere ve özgürlüğe açılacak.

Rébellion’un geleceğini yalnızca tasarımlarıyla değil, kadınların üretimde ve iş hayatında daha güçlü bir yer edinebildiği bir yapı olarak da şekillendirmek istiyorsunuz. Kadın istihdamını destekleyen ve kadın emeğini görünür kılan bir marka olma hedefiniz doğrultusunda, Rébellion’u gelecekte nasıl bir noktada görüyorsunuz?

Kadınların üretimde, iş hayatında ve karar mekanizmalarında daha güçlü bir yer edinebildiği, cam tavanların olmadığı ve emeğin karşılığını bulduğu bir yapı kurmak, uzun vadeli hedeflerim arasında. Bunun yalnızca bir söylem olarak kalmasını değil, iş yapma biçimimize de yansımasını istiyorum. Markanın gerçek başarısını da tam olarak burada görüyorum.

Yazar Hakkında /

Yazmaya başlayın ve aramak için Entera basın