Koleksiyoncu (Mu) Yum?
Koleksiyoner kimdir? Sanatçı kimdir? Ressam kimdir?
Sanat dünyasının önemli isimlerinden Ressam Hikmet Çetinkaya, Ankara Life Dergisi’ndeki yazısında “Koleksiyoncu (Mu) Yum?” sorusundan yola çıkarak gerçek koleksiyonerliğin tanımını yeniden sorguluyor. Sanata yatırımın ötesinde estetik bir bilinç ve kültürel sorumluluğa dikkat çeken Çetinkaya, koleksiyonculuğun ruhunu sizlerle buluşturuyor. İyi okumalar dileriz.
Bu sorular çoğaltılabilir. Örneğin; galerici, küratör, eleştirmen de dahil edilebilir. Bu soruların tek ve herkesin kabul ettiği kesin cevapları yoktur. Çünkü bunlar yalnızca sözlük tanımları değil, aynı zamanda felsefi ve kültürel kavramlardır.
Örneğin:
* Ressam kimdir? Boyayla resim yapan herkes ressam mıdır? Yoksa belli bir estetik anlayış geliştirmiş, özgün eserler üreten kişi mi ressamdır?
* Sanatçı kimdir? Sanat eğitimi almış olmak yeterli midir? Yoksa ortaya koyduğu üretim toplumda estetik veya düşünsel bir etki oluşturuyorsa mı sanatçıdır?
* Koleksiyoner kimdir? On tablo satın alan kişi koleksiyoner midir? Yoksa eserleri belirli bir anlayış ve süreklilik içinde seçen kişi mi koleksiyonerdir?
Bu soruların hepsi tartışmalıdır.Bence burada önemli olan keskin çizgiler değil, sürekliliklerdir. İnsanlar çoğu zaman bir yelpazenin farklı noktalarında yer alırlar.
Burada koleksiyoncuyu ele almak istiyorum….
Sanat koleksiyoncusu olmak için zengin olmak şart değildir. Asıl önemli olan; görme becerisi, merak, sabır ve tutarlılıktır. Dünyadaki en saygın koleksiyonların çoğu, yıllar içinde bilinçli seçimlerle oluşmuştur.
İyi bir sanat koleksiyoncusu olmak için şu adımlar önemlidir:
1. Önce gözünüzü eğitin
Müzeleri, galerileri, sanat fuarlarını ve sergileri düzenli gezmeye başlayın. Aynı esere birkaç dakika bakmayı öğrenin. Kendinize “Bu eser beni neden etkiledi?” diye sorun.
2. Sanat tarihi öğrenin
Empresyonizm, dışavurumculuk, soyut sanat, çağdaş sanat gibi akımları tanıyın. Böylece gördüğünüz eserleri daha iyi değerlendirebilirsiniz.
3. Kendi zevkinizi oluşturun
Başkalarının beğenisini değil, sizi etkileyen eserleri keşfedin. Deneyimli koleksiyoncuların en sık verdiği tavsiye, “Sevmediğiniz hiçbir eseri sadece yatırım için almayın.” şeklindedir.
4. Sanatçıyı araştırın
Bir eseri almadan önce sanatçının eğitimini, sergilerini, ödüllerini ve üretim sürekliliğini inceleyin.
5. Belgelere dikkat edin
Eserin orijinalliğini gösteren sertifika, imza, tarih ve provenans (eser geçmişi) uzun vadede çok önemlidir.
6. Bütçenizi planlayın
Büyük bütçelerle başlamak gerekmez. Birçok önemli koleksiyoner ilk eserlerini mütevazı bütçelerle satın almıştır.
7. Koleksiyonunuza bir tema verin
Örneğin:
* Türk çağdaş resmi
* Anadolu temalı eserler
* Soyut resimler
* Gravürler
* Seramik eserler
* Belirli bir sanatçının farklı dönemleri
Temalı koleksiyonlar zaman içinde daha güçlü bir kimlik kazanır.
Söylemek istediğim;
Eser satın alan herkes koleksiyoner değildir. Gerçek koleksiyoner; araştıran, seçen, eserlerini koruyan, onları kültürel bir bütünlük içinde değerlendiren kişidir. Koleksiyon, sadece duvarı doldurmak değil; bir düşünce ve estetik dünyası oluşturmaktır. Bu nedenle koleksiyonculuk, sadece eser sayısıyla değil, o eserlerin nasıl seçildiği, nasıl korunduğu ve hangi düşünceyle bir araya getirildiğiyle tanımlanır. Bu nedenle “100 eseri olan biri” otomatik olarak koleksiyoner sayılmaz; buna karşılık, 20 eseri belirli bir tema ve bilinçle toplamış biri birçok kişi tarafından gerçek bir koleksiyoner olarak görülebilir.
Yazan: Hikmet Çetinkaya
