Omurga Sağlığımız ve Uyku!
Birçoğumuzun en huzurlu hissettiği o an… Günün koşuşturmacasının ve stresinin yavaş yavaş azaldığı, bedenimizin kendini dinlemeyi bıraktığı; gündüze kıyasla daha rahat hissetmemizi sağlayan hormonların salgılandığı zaman dilimi… Çocukların, zorlanmış olsalar bile çoğunda adeta programlanmış olan; kimi zaman istemesek bile biyolojik saatimizin dört gözle beklediği o an… Uyku zamanı.
Gün boyunca bize her türlü kolaylığı sağlayan, hareket etmemizi mümkün kılan ve kas-iskelet sistemimizin sağlıklı çalışmasını destekleyen omurgamız, sizce gece bizden bir teşekkürü hak etmiyor mu? En azından “Ben seni gündüz taşıdım, sen de beni gece güzelce dinlendir” dediğini duymalıyız…
“Doğru uyku ortamı nedir, uyku nasıl olmalı, yastık seçimi nasıl yapılmalı?” gibi sorulara geçmeden önce; kas-iskelet sistemimizin bir bütün olduğunu, zaman zaman problemlerin bu bütünlük içinde birbirini etkileyebileceğini ve omurgamızın bu sistemin temelini oluşturduğunu hatırlatmak isterim.
Unutmayın ki, omurganız ne kadar dikse siz de o kadar diksiniz.
Şimdi gelelim uyku ortamımıza…
Uykudan önceki son bir saat boyunca telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarından uzak durmalıyız. Uyku ortamının karanlık olması ve mümkün olduğunca sessiz bir atmosfer sunması büyük önem taşır. Günlük su tüketimimizi uykuya geçmeden önceki son bir saate kalmadan tamamlamalı, omurgamız için uzmanlar tarafından önerilen egzersizleri ise uyumadan hemen önce uygulamalıyız.
Eğer size özel önerilmiş egzersizler yoksa; hafif germe hareketleri, gevşeme egzersizleri ve nefes çalışmaları omurgamızın rahatlamasına yardımcı olur ve vücudumuz için daha kaliteli bir uyku sağlar.
Omurgamız için orta sertlikte bir yatak ve boyun boşluğunu destekleyen, ince ve nispeten sert bir yastıkideal olacaktır.
Doğru zannedilen ancak yanlış olan çok yumuşak yatak seçimi, omurgamızı olumsuz etkiler. Çünkü omurgamız gereğinden fazla esner; bu durum, omurgadaki eklemlerin sağlıklı mobilizasyonunu bozarak uzun vadede sorunlara yol açabilir.
Peki, doğru uyku pozisyonu nasıl olmalı?
Aslında en doğru uyku pozisyonu; omurganın doğal eğriliklerini (özellikle bel boşluğunu) koruduğumuz ve kaslara gereksiz yük bindirmediğimiz pozisyondur. Elbette bu dengeyi sağlamak oldukça önemlidir.
Peki, bunu nasıl başaracağız?
En uygun uyku pozisyonu sırt üstü yatıştır. Bu pozisyonda bel boşluğunu desteklemek için dizlerin altına hafif bir yükselti yerleştirebilir, boyun boşluğunu dolduran ince bir yastık seçerek omurgamızın nötr pozisyonunu koruyabiliriz.
İkinci doğru uyku pozisyonu ise yan yatıştır. Dizlerin arasına yerleştirilecek bir yastık, leğen kemiğini dengelerken bel omurlarının rotasyonunu da engeller. Bu pozisyonda altta kalan omzun doğru şekilde desteklenmesine de mutlaka dikkat edilmelidir.
Tavsiye etmediğimiz uyku pozisyonu ise yüz üstü yatıştır. Bu pozisyonda omurgamız, özellikle bel omurlarımız, doğal duruşunun tersine zorlanır; kaslarımız uyku boyunca aşırı yük altında kalabilir. Duymasak bile omurlarımız adeta “Ah, bu bize yapılır mı?” diye çığlık atar.
Burada ele aldığımız tüm başlıklar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, uyku düzeni ve pozisyonu konusunda önceden değerlendirme yapılması, maksimum konforu ve sağlığı sağlamak açısından büyük önem taşır.
Herkese şimdiden sağlıklı yıllar dilerim.
Fzt. Çağrı PERÇEM
